Bezwaar als formaliteit? Dan faalt de rechtstaat.
De behandeling van bezwaren door de gemeenteraad is geen politiek spel. Het is een juridisch zorgvuldig moment van heroverweging. Juist daarom is wat er op 16 juni 2026 in de gemeenteraad van Maastricht gebeurde rond de beslissingen op bezwaar over het voorkeursrecht P&R West en Trega/Zinkwit ronduit zorgwekkend. De wet laat geen ruimte voor misverstanden. Artikel 7:11 van de Algemene wet bestuursrecht verplicht tot een volledige heroverweging van een besluit. Niet alleen juridisch, maar ook inhoudelijk, bestuurlijk en politiek. Ex nunc: met de kennis van nu.
De vraag is dan onvermijdelijk: is dat hier ook daadwerkelijk gebeurd?
Wat we zagen, was iets anders. Raadsleden die hun oordeel over bezwaren lieten afhangen van hun politieke standpunt over woningbouw op Trega/Zinkwit of een P&R bij de Via Regia. Terwijl dat debat allang gevoerd is. Die besluiten lagen niet ter discussie. Daarmee dreigt de kern uit beeld te geraken. De bezwaren gingen ergens anders over. Over het vestigen van een voorkeursrecht op gronden — een zelfstandig besluit met directe gevolgen voor grondeigenaren. Dat vraagt een eigen, zorgvuldige beoordeling.
De bezwaarschriftencommissie deed wat zij moest doen. Onafhankelijk toetsen op rechtmatigheid, zorgvuldigheid en evenredigheid. Niets op aan te merken.
Maar daar hoort het niet te stoppen. Wat de bezwaarschriftencommissie níet doet – en ook niet behoort te doen – is de politieke afweging maken. De politieke afweging ligt bij de gemeenteraad zelf. En precies daar wringt het. Een bezwaarprocedure vraagt om één simpele, maar essentiële vraag: zouden we dit besluit vandaag opnieuw nemen, nu we de bezwaren kennen?
Die vraag is weliswaar door 50PLUS in de domeinvergadering gesteld echter, verder niet door de gemeenteraad behandeld en in ieder geval niet zichtbaar beantwoord. Alles wijst erop dat, tijdens de raadsvergadering, het advies van de bezwaarschriftencommissie is afgevinkt en het eerdere besluit bevestigd. Alsof de uitkomst al vaststond. Alsof de procedure er alleen nog was voor de vorm. Dat is geen heroverweging. Dat is een formaliteit. En precies dat is wat de wet wil voorkomen.
Dat is ook de reden waarom 50PLUS Maastricht tegen stemde. Niet vanwege een inhoudelijke positie over woningbouw of een P&R. Die strijd is al gestredenDit ging over iets fundamentelers: de geloofwaardigheid van de bezwaarprocedure. De meerderheid van de gemeenteraad koos anders en zette de ingezette lijn voort. Maar daarmee verdwijnt het probleem niet. Integendeel: het wordt zichtbaar. Want als de gemeenteraad zijn eigen besluiten niet meer serieus heroverweegt, wie beschermt dan nog de inwoner? Als de uitkomst op voorhand vastligt, waarom zou iemand nog bezwaar maken?
De rechtsstaat zit niet in grote woorden of mooie verklaringen. Die zit in dit soort momenten. Het lef om jezelf als gemeenteraad te corrigeren. Om te twijfelen. Om een eerder besluit ter discussie te durven stellen. Zonder die houding verwordt bezwaar tot een ritueel. Een schijnvertoning. En dat is een gevaarlijk pad.
Wat er op 16 juni gebeurde, was dan ook geen incident. Het was een signaal. Een signaal dat de gemeenteraad zijn rol in de bezwaarprocedure dreigt te verliezen — en daarmee de rechtsbescherming van zijn inwoners uitholt.